از مصاديق « جمع دنيا و آخرت » باشد ، به حدّ تكاثر ( كه به نصّ قرآن بازدارندهء انسان است از خير و نيكى و ياد خداوند ، و بنا بر احاديث مايهء ولنگارى و تباه روى مىشود ) نمىرسد ، بلكه به آن نزديك نيز نمىشود . و اين از اسلام معلوم است . پس دنيايى كه خدا آن را براى كسانى با آخرت جمع مىكند ، چيزى جز دنياى اسلامى و زندگى قرآنى نيست ، كه خدا و رسولش آن را مىپسندند . و اين چيزى جز ميانه روى و بخشيدن فزونى به ديگران نيست . پس - بنا بر ضرورت شرعى و عقلى - چگونگى ياد شده ، هرگز آن زندگى تكاثرى و اترافى نيست ، كه متضادّ با دين و زيانبخش براى اسلام و مسلمانان است ، و موجب از بين بردن حقوق محرومان و بينوايان و مستضعفان خواهد بود ، و بطبع با « عمل صالح » براى آخرت جمع نخواهد گشت - و دنيا و آخرت همواره دو هوويند - و اينكه امام صادق « ع » فرموده است : « زمانى اين چنين است كه به نزديكان ببخشند و عمل صالح روزى ايشان شود » و اين دو شرط را آورده است ، منظور را به خوبى بيان مىكند ؛ و آيا اين كدام « عمل صالح » است كه با زندگى متكاثران و شادخواران بتواند جمع شود ، زندگيى كه تعاليم اسلامى آن را لعنت شده دانسته است . « 1 » بنا بر اين ، مىنگريم كه حديث خود را تفسير كرده است . پس بايد غافل نباشيم و خود را به غفلت نزنيم ، كه تعاليم پيشوايان حق و عدل ، چنان نيست كه ستمكاران و جبّاران مالى و طاغوتان اقتصادى بتوانند آنها را براى خويش سپر سازند . از پيامبر اكرم « ص » روايت شده است كه « نعم المال الصّالح للرّجل الصّالح « 2 » - ( 1 ) مال شايسته براى مرد شايسته چيز خوبى است » . و مال صالح يعنى مال معتدل مشروع ؛ و انسان صالح يعنى كسى كه همهء حقوق مال خود را بدهد ، و زيادى آن را در راه خدا انفاق كند . و اين مالى است كه در آخرت سودمند واقع مىشود ؛ پس دنيايى كه خداوند متعال آن را براى كسانى با آخرت جمع مىكند ، دنيايى است كه در چنين مجرايى

--> « 1 » « اصول كافى » 2 / 131 . « 2 » « جامع السّعادات » 2 / 38 .